OCR (tekstherkenning)

Wat is OCR?

OCR is software die letters en cijfers op een afbeelding herkent en er tekst van maakt die de computer kan lezen. OCR staat voor optical character recognition. In het Nederlands heet het tekstherkenning.

Een scan van een factuur is voor de computer alleen een plaatje. Na OCR kun je in de tekst zoeken, tekst kopiëren en er gegevens uit halen.

Hoe werkt OCR?

De software zoekt op de afbeelding naar vormen die op letters en cijfers lijken, en zet die om in tekst. Hoe beter de scan, hoe beter het resultaat. Scheve foto’s, kreukels en handschrift geven meer fouten.

Gewone OCR levert alleen tekst op. Hij weet niet welk getal het totaalbedrag is. Daarvoor is documentherkenning nodig: software, vaak met AI, die de opbouw van een document herkent. Die vindt bijvoorbeeld de leverancier, de datum en de btw. Microsoft heeft zo’n dienst, met een kant-en-klaar model voor facturen.

Voorbeeld in het mkb

Waar let je op?

• Kijk wat je pakket al kan. Sommige boekhoudpakketten herkennen inkoopfacturen zelf. AFAS heeft daarvoor bijvoorbeeld Scan & herken. Andere pakketten werken met een losse dienst die je koppelt.
• Een e-factuur heeft geen OCR nodig. Een e-factuur is een bestand dat software direct kan verwerken. Een pdf per mail is geen e-factuur: die moet wel herkend worden.
• Controle blijft nodig. Herkenning maakt fouten. Laat een medewerker kijken naar wat afwijkt of waar de software twijfelt.
• Privacy. Staan er persoonsgegevens op de documenten, dan geldt de AVG, ook bij de dienst die de herkenning doet.

Na het herkennen zet een boekhoudkoppeling de gegevens in je administratie. Hoe dat samen gaat, lees je in Facturen automatisch inlezen. Voer je nu facturen of pakbonnen met de hand in? Lees dan Facturen en pakbonnen worden met de hand ingevoerd, of bekijk hoe ik documenten uitlezen en automatisering aanpak.

Veelgestelde vragen

Bronnen: AFAS: facturen inlezen via Scan & herken, Microsoft Learn: Azure Document Intelligence en Logius: e-factureren, hoe werkt het. Geraadpleegd op 7 oktober 2026.