Subsidie voor AI en automatisering: welke regelingen zijn er voor het mkb?

Is er subsidie voor AI en automatisering in het mkb?

Niet als één vaste regeling. Er is geen landelijke subsidie die je aanvraagt omdat je AI gaat gebruiken of je administratie automatiseert. Wel zijn er regelingen waar een deel van zo’n project onder kan vallen. Elke regeling heeft een eigen doel:

• Leren en ontwikkelen van je mensen: de SLIM-regeling.
• Innoveren: een nieuw product, proces of nieuwe dienst onderzoeken of ontwikkelen: de MIT.
• Zelf technisch nieuwe software ontwikkelen: de WBSO, een belastingvoordeel.

Daarnaast zijn er kleinere en regionale regelingen. Of je iets krijgt, hangt dus niet af van het woord ‘AI’. Het hangt af van wat je precies gaat doen, wie het werk doet en wanneer je aanvraagt.

Dit is uitleg in gewone taal, geen subsidie- of belastingadvies. Regelingen, bedragen en tijdvakken veranderen elk jaar. Dit artikel geeft de stand van 22 oktober 2026. Kijk voor je aanvraag op de site van de organisatie die de regeling uitvoert.

Welke regelingen zijn er, en voor wie?

Dit overzicht laat zien welke regeling bij welk soort plan past, en hoe het ervoor stond op 22 oktober 2026.

Betaalt de SLIM-subsidie een AI-training?

Nee, SLIM-mkb betaalt niet de training zelf. Opleidingskosten staan in de regeling bij de kosten die niet meetellen. SLIM heet vaak een opleidingssubsidie, maar voor het mkb werkt het anders. Je kunt het aanvragen voor drie soorten activiteiten:

1. Een doorlichting van je bedrijf, met als uitkomst een opleidings- of ontwikkelplan. Bijvoorbeeld: welke kennis heeft je team nodig nu het met AI gaat werken?
2. Loopbaan- of ontwikkeladvies voor medewerkers, door een loopbaanadviseur.
3. Een leermethode ontwikkelen of invoeren, zoals vaste ontwikkelgesprekken, een bedrijfsschool of een e-learningplatform.

Voor de doorlichting en de leermethode is de subsidie 60 procent van de kosten die meetellen, met een maximum van 24.999 euro per aanvraag. De kosten van die activiteiten moeten samen minstens 5.000 euro zijn. Het project duurt hooguit 12 maanden. Alleen kosten na het besluit over je aanvraag tellen mee. Is het alleen bedoeld voor de eigenaar of bestuurder, dan kom je niet in aanmerking.

In 2026 waren er voor losse mkb-bedrijven twee tijdvakken: van 7 april tot en met 4 mei, en van 19 augustus tot en met 7 september. Beide zijn voorbij. Voor het tijdvak van augustus en september kwamen veel meer aanvragen binnen dan er geld was. Een loting bepaalde daarom de volgorde. Op 22 oktober 2026 waren de tijdvakken voor 2027 nog niet bekend. Let op: SLIM loopt niet via RVO, maar via Uitvoering van Beleid SZW. Daar en in de Staatscourant verschijnen de nieuwe tijdvakken.

En de SLIM-scholingssubsidie?

Die betaalt wel mee aan scholing, maar alleen aan scholing die op een vastgestelde lijst staat, binnen een erkend ontwikkelpad. Het gaat om beroepen in wat de regeling ‘maatschappelijk cruciale sectoren’ noemt, zoals techniek, ICT, transport en logistiek en zorg. De subsidie is 90 procent voor scholing op NLQF-niveau 1 tot en met 3, en 40 procent voor niveau 4 en hoger. Werkgevers kunnen in 2026 aanvragen tot en met 31 december. Een AI-cursus naar keuze valt er dus niet zomaar onder.

Wat je team volgens de wet moet weten over AI, lees je in AI-geletterdheid verplicht: wat moet je regelen? Die plicht geldt ook als je geen subsidie krijgt.

Wanneer past de MIT bij een AI-project?

De MIT past als je iets nieuws wilt onderzoeken of ontwikkelen: een innovatief product, productieproces of een innovatieve dienst. MIT staat voor Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren. Voor het mkb zijn er twee vormen.

Een haalbaarheidsproject. Je onderzoekt of een innovatief idee technisch en economisch haalbaar is, voordat je het gaat ontwikkelen. Dit vraag je aan bij je provincie of regio, niet meer bij RVO. In Gelderland kon één mkb-bedrijf, geen samenwerkingsverband, in 2026 aanvragen van 7 april tot en met 15 september. Scoorde het project genoeg punten, dan was er een vaste bijdrage van 20.000 euro. De provincie verwachtte dat het geld op de eerste dag op zou zijn. Bij te veel aanvragen bepaalt een notaris met een loting de volgorde.

Een R&D-samenwerkingsproject. Minstens twee mkb-bedrijven ontwikkelen samen een product, productieproces of dienst. De subsidie is 35 procent van de kosten die meetellen. RVO vergelijkt de aanvragen en zet ze op volgorde. Wie het hoogst scoort, krijgt subsidie tot het geld op is. In 2026 was er ook een aparte ronde met AI als thema, voor projecten met generatieve AI of machine learning. Die liep van 7 april tot en met 26 mei 2026. Beide rondes zijn nu tijdelijk gesloten.

Het moet om innovatie gaan, niet om je gewone bedrijfsvoering. Zo staat het in de MIT-regeling van Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Een innovatief productieproces is daar een technologisch nieuw proces, of een wezenlijk nieuwe toepassing van een bestaand proces. Denk aan een maakbedrijf dat wil onderzoeken of een nieuwe kwaliteitscontrole met beeldherkenning haalbaar is. Meer over zulke toepassingen lees je op AI voor productiebedrijven. Ga je een bestaand pakket invoeren of twee systemen koppelen met bekende techniek? Dan is het de vraag of dat als innovatie telt. En begin niet voordat je hebt aangevraagd, want dan wordt de aanvraag geweigerd.

Telt software mee voor de WBSO?

Ja, software kan meetellen, maar alleen als je het zelf ontwikkelt en het technisch nieuw is voor je bedrijf. De WBSO is geen subsidie die je op je rekening krijgt. Het is een belastingvoordeel: je betaalt minder loonheffing voor de uren die je eigen mensen aan speur- en ontwikkelwerk (S&O) besteden. Zelfstandigen krijgen een aftrek in de inkomstenbelasting.

RVO stelt onder meer deze eisen:

• De ontwikkeling is technisch nieuw voor jouw bedrijf, en het is onzeker of het lukt.
• Je verwacht concrete technische problemen die jij of je medewerkers zelf oplossen.
• Je vraagt vooraf aan. De WBSO kan alleen voor werk dat nog moet beginnen.

Voor automatisering in het mkb zijn twee punten belangrijk. Ten eerste: werk dat een ander voor je doet, telt niet als jouw S&O. Laat je software bouwen door een externe partij, dan zijn dat geen S&O-uren van jouw bedrijf. Ten tweede: veel automatisering gebruikt bekende techniek, zoals een standaardpakket instellen of systemen koppelen via hun API. Of daar genoeg technische onzekerheid in zit, beoordeelt RVO per aanvraag. Het verschil tussen bestaande software en maatwerksoftware lees je bij het begrip.

Het voordeel is in 2026 36 procent over de eerste 391.020 euro van je S&O-grondslag, en 16 procent daarboven. Die grondslag is vooral het loon voor je S&O-uren, eventueel met kosten en uitgaven voor het project. Starters krijgen in de eerste schijf 50 procent. De laatste dag om WBSO voor 2026 aan te vragen was 30 september 2026. Aanvragen voor 2027 kan vanaf medio november. Volgens RVO blijven de percentages in 2027 gelijk. Het coalitieakkoord kondigt een verruiming aan voor AI en programmatuur, maar hoe die eruitziet, wordt nog onderzocht. De regels zijn pas definitief als de Eerste Kamer ze heeft goedgekeurd.

Welke regelingen zijn er nog meer?

Naast de drie grote regelingen zijn er kleinere en regionale. Deze kom je het vaakst tegen:

• Mijn cyberweerbare zaak (MCZ). Geen AI, wel de basis voor veilig digitaal werken. Bedrijven met maximaal 50 werknemers en minder dan 10 miljoen euro omzet in het afgelopen boekjaar krijgen 50 procent van de aanschafprijs vergoed, met een maximum van 1.250 euro. Het gaat om onder meer tweestapsverificatie, een wachtwoordmanager en back-ups. Je koopt, regelt en betaalt de maatregel eerst, en vraagt daarna aan, tot en met 30 november 2026. Alleen maatregelen die je na 7 september 2026 hebt afgenomen, ingevoerd en volledig betaald, tellen.
• Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA). Een belastingaftrek als je investeert in bedrijfsmiddelen. In 2026 geldt die bij een totale investering tussen 2.901 en 398.236 euro in een jaar. Of jouw investering meetelt, vraag je aan je boekhouder.
• Regionale regelingen. Provincies en gemeenten hebben eigen regelingen, soms ook voor digitalisering. Ondernemersplein zet per provincie de subsidiepagina en de regionale ontwikkelingsmaatschappij op een rij, zoals Oost NL voor Gelderland en Overijssel.
• Mkb-werkplaatsen. Bij een mkb-werkplaats maken studenten als deel van hun opleiding een digitaliseringsscan voor mkb-bedrijven: een praktisch stappenplan. De subsidieregeling daarvoor was voor mbo, hbo en universiteiten, en is gesloten. Als ondernemer vraag je zelf niets aan. Vraag bij een werkplaats in je regio of die nog actief is, wat ze doen en wat het kost.
• Europese digitale innovatiehubs (EDIH). Nederland heeft er zes, waarvan vijf voor het bedrijfsleven. Ze werken zonder winstoogmerk en helpen bedrijven met digitalisering, onder meer met testfaciliteiten, training en toegang tot financiering.

Bij een deel van deze regelingen gaat het om de-minimissteun, zoals bij SLIM-mkb en de MIT-haalbaarheidsprojecten in Gelderland. Eén onderneming mag in drie jaar maximaal 300.000 euro van zulke steun krijgen. Daarom vraagt zo’n regeling om een de-minimisverklaring of naar de steun die je al kreeg.

Waarom kun je niet op subsidie rekenen?

Omdat je bij de meeste regelingen vooraf niet weet of, wanneer en hoeveel je krijgt. Dat komt door vier dingen:

• Korte tijdvakken. SLIM-mkb stond in 2026 twee keer een paar weken open. Mis je het tijdvak, dan wacht je op het volgende.
• Een plafond en een loting. Per tijdvak is er een vast budget. Voor het eerste SLIM-tijdvak van 2026 was dat 11 miljoen euro. Vragen bedrijven samen meer aan, dan bepaalt een loting na het sluiten van het tijdvak de volgorde. Vroeg aanvragen helpt dan niet.
• Eerst aanvragen, dan beginnen. Bij SLIM-mkb tellen alleen kosten na het besluit. Bij de MIT van Zuid-Nederland wordt je aanvraag geweigerd als je al begonnen bent. De WBSO kan alleen voor werk dat nog moet komen. Wacht je op een besluit, dan schuift je project op.
• Niet alle kosten tellen. SLIM-mkb betaalt geen opleidingskosten. Bij de WBSO tellen de uren van een externe bouwer niet als jouw ontwikkeluren.

Plan een project daarom zo dat het ook zonder subsidie de moeite waard is. Krijg je subsidie, dan is dat mooi meegenomen. Hangt je hele plan ervan af, dan staat het op losse schroeven.

Hoe pak je het aan?

Begin bij je eigen werk en zoek pas daarna een regeling. Zo ga je stap voor stap te werk:

1. Begin bij het probleem, niet bij de subsidie. Waar gaat tijd verloren, en waar gaan dingen mis? Zet de stappen van je werk op een rij, zoals in processen in kaart brengen. Weet je nog niet waar je moet beginnen? Lees dan Je weet niet waar je met AI moet beginnen.
2. Bepaal wat voor project het is. Wil je mensen opleiden, iets nieuws onderzoeken, zelf technisch nieuwe software maken, of iets invoeren dat al bestaat? Dat bepaalt welke regeling kan passen.
3. Zoek de regeling en de uitvoerder. Kijk in het overzicht van Ondernemersplein en op de subsidiepagina van je provincie. SLIM loopt via Uitvoering van Beleid SZW, de WBSO en MCZ via RVO, een MIT-haalbaarheidsproject via je provincie.
4. Zet de data in je agenda. Wanneer gaat het tijdvak open, en wat moet je klaar hebben? Denk aan eHerkenning, een plan en een begroting. Begin niet aan het werk als de regeling eist dat je eerst aanvraagt.
5. Reken het project door zonder subsidie. Wat kost het, en is het dat waard? Lees ook wat AI kost voor een mkb-bedrijf en wat maatwerk software kost.
6. Twijfel je? Vraag het na. Stel je vraag aan de organisatie die de regeling uitvoert, of laat een subsidieadviseur of je boekhouder meekijken.

Wat doe ik wel, en wat niet?

Ik vraag geen subsidie voor je aan en ik ben geen subsidieadviseur. Wat ik wel doe:

• AI-training in je bedrijf. Een training in AI-geletterdheid, met duidelijke regels voor AI-gebruik. Die valt niet onder SLIM-mkb, omdat opleidingskosten daar niet meetellen. Plan hem dus zonder subsidie. Meer lees je op AI-training.
• Een plan met een vaste prijs. In een bedrijfsanalyse kijk ik hoe je werkt en waar AI of automatisering helpt, en waar niet. Daarna krijg je een voorstel met een vaste prijs. Zo weet je wat het project kost, met of zonder subsidie. Wil je toch subsidie aanvragen, dan heb je een duidelijk plan voor het gesprek met de uitvoerder of een adviseur.
• Bouwen. Daarna bouw ik het zelf, in de systemen die je al gebruikt: koppelingen en automatisering of software op maat. Voor de WBSO is dat uitbesteed werk, geen S&O van je eigen bedrijf.

Wat het kost, staat op de prijzenpagina. Het eerste gesprek is gratis. Plan een gesprek.

Veelgestelde vragen

Bronnen: SLIM-regeling (wetten.overheid.nl, geldend vanaf 23 mei 2026), Uitvoering van Beleid SZW: SLIM mkb 2025-2029, Rijksoverheid: Nieuwe aanvraagtijdvakken SLIM-mkb bekend (31 maart 2026), Ondernemersplein: SLIM-subsidie, RVO: MIT, RVO: MIT R&D-samenwerkingsprojecten, RVO: MIT R&D-samenwerkingsprojecten AI, Provincie Gelderland: veelgestelde vragen MIT Haalbaarheidsprojecten 2026, Subsidieregeling MIT Zuid-Nederland 2026-2030, RVO: WBSO, RVO: WBSO-voorwaarden, RVO: WBSO-kalender, RVO: WBSO in 2027 (15 september 2026), RVO: Mijn cyberweerbare zaak, Belastingdienst: Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 2026, Ondernemersplein: Regionale subsidies voor ondernemers, RVO: Subsidieregeling mkb-werkplaatsen, RVO: European Digital Innovation Hubs en Europa decentraal: de-minimisverordeningen. Geraadpleegd op 22 oktober 2026.