Begrip · AI
AI-hallucinatie
Soms geeft AI een antwoord dat heel stellig klinkt, maar niet klopt. Dat heet een hallucinatie.
Uitleg in het kort
Een AI-hallucinatie is een antwoord van een AI-tool dat overtuigend klinkt, maar onjuist of verzonnen is. Bijvoorbeeld een bron die niet bestaat of een verkeerd bedrag. Het gebeurt omdat een taalmodel maakt wat waarschijnlijk klinkt, niet wat gecontroleerd waar is. Daarom controleer je belangrijke feiten zelf.
Wat is een AI-hallucinatie?
Een hallucinatie is een antwoord van AI dat niet klopt, terwijl het wel overtuigend klinkt. De AI verzint een feit, een naam, een wetsartikel of een bron. Aan de tekst zie je vaak niet dat er iets mis is.
Het woord is beeldspraak. De AI ziet geen dingen die er niet zijn. Hij maakt een fout die klinkt als een feit.
Hoe ontstaat een hallucinatie?
Een taalmodel maakt tekst door te voorspellen wat waarschijnlijk volgt. Het zoekt niet op of iets waar is. Weet het model het antwoord niet, dan maakt het vaak toch een antwoord dat in het patroon past.
Onderzoekers van OpenAI schreven in 2025 dat de manier waarop taalmodellen worden getraind en getest, gokken beloont. Een gok scoort beter dan toegeven dat je het niet weet. Volgens OpenAI komen hallucinaties bij nieuwere modellen minder voor, maar ze verdwijnen niet.
De kans is groter bij details die weinig voorkomen: precieze getallen, data, namen, citaten en bronnen.
Voorbeeld in het mkb
Een bedacht voorbeeld
Een medewerker vraagt een AI-tool hoe lang je personeelsdossiers moet bewaren. Het antwoord noemt een wetsartikel en een termijn, en het klinkt goed. Bij het nazoeken blijkt dat artikelnummer niet te bestaan. Omdat ze het controleerde, ging het niet naar haar collega's.
Hoe controleer je een AI-antwoord?
- Check de feiten. Zoek bedragen, data, namen en wetsartikelen na bij de bron zelf.
- Vraag om bronnen, en open ze. Ook een bron kan verzonnen zijn. Klik erop en lees mee.
- Geef de juiste informatie mee. Zet de tekst waar het antwoord in moet staan in je prompt. Of gebruik een systeem met RAG, dat eerst in je eigen documenten zoekt.
- Laat een mens beslissen. Gebruik AI-tekst als concept, vooral bij klanten, contracten en geld.
Weten waar AI misgaat, is een deel van AI-geletterdheid. In een AI-training oefent je team met het herkennen en controleren van zulke fouten, op het eigen werk.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak hallucineert AI?
Dat verschilt per model, per tool en per soort vraag. Er is geen vast getal dat voor jouw werk geldt. Ga ervan uit dat het kan gebeuren, en controleer wat belangrijk is.
Kun je hallucinaties voorkomen?
Helemaal voorkomen kan niet. Je kunt de kans wel kleiner maken: geef de AI de juiste informatie mee, vraag om bronnen en laat een mens het antwoord controleren.
Liegt AI dan?
Nee. Liegen is bewust iets onwaars zeggen. Een taalmodel heeft geen bedoeling. Het maakt een tekst die waarschijnlijk klinkt, en die tekst kan onjuist zijn.
Bronnen: OpenAI: Why language models hallucinate (5 september 2025), Microsoft Learn: Data, Privacy, and Security for Microsoft Copilot en Oproep ACM en AP over AI-chatbots. Geraadpleegd op 7 oktober 2026.
Geschreven door Bart van Engelenhoven Oprichter van Uniekaiconsultancy in Ede. Bart analyseert hoe mkb-bedrijven werken en bouwt zelf software, koppelingen en AI-toepassingen. Laatst bijgewerkt: 7 oktober 2026
Lees verder
Meer over dit onderwerp.
Begrip
LLM (taalmodel)
Een LLM (large language model) is het taalmodel achter diensten als ChatGPT. Het voorspelt steeds het volgende woord. Wat dat voor je bedrijf betekent.
Lees verderBegrip
Prompt
Een prompt is de opdracht die je aan een AI-tool geeft. Wat zet je erin (taak, context, vorm) en welke gegevens laat je eruit? Uitleg met voorbeeld.
Lees verderBegrip
RAG
RAG laat een taalmodel eerst zoeken in je eigen documenten en dan antwoorden, met een verwijzing naar de bron. Hoe het werkt en waar je op let.
Lees verderVolgende stap
Benieuwd wat er bij jou kan?
- Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend
- Aan de telefoon of bij je langs
- Je spreekt direct met mij
Bart van Engelenhoven Je vertelt wat je tijd kost, ik zeg eerlijk of ik kan helpen.