Begrip · AI
AI-geletterdheid
AI-geletterdheid betekent: weten wat AI kan, waar het misgaat en hoe je er verantwoord mee werkt. De AI-verordening vraagt bedrijven om daar maatregelen voor te nemen.
Uitleg in het kort
AI-geletterdheid is de kennis en vaardigheid om AI verantwoord te gebruiken: weten hoe het werkt, wat de risico's zijn en hoe je de uitkomst beoordeelt. Artikel 4 van de AI-verordening vraagt organisaties die AI maken of gebruiken om maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. Een certificaat is niet verplicht.
Wat is AI-geletterdheid?
AI-geletterdheid is weten hoe je verantwoord met AI werkt. Je snapt in grote lijnen hoe een AI-tool tot een antwoord komt, je kent de risico's en je weet hoe je de uitkomst beoordeelt.
Naast techniek gaat het om praktische en ethische vragen. Welke gegevens mag je invoeren? Wanneer vertrouw je een antwoord niet, bijvoorbeeld bij een hallucinatie? En wat betekent een beslissing met AI voor de klant of medewerker over wie hij gaat?
Wat vraagt de wet?
AI-geletterdheid staat in artikel 4 van de AI-verordening. Dat artikel geldt sinds 2 februari 2025 voor organisaties die AI-systemen maken of gebruiken. Volgens de Europese Commissie valt ook een bedrijf eronder waar medewerkers ChatGPT gebruiken om teksten te schrijven.
In juli 2026 is het artikel gewijzigd door Verordening (EU) 2026/1744. Nu staat er dat organisaties maatregelen nemen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid van hun mensen te ondersteunen. Een bepaald niveau per persoon hoef je niet te waarborgen. Het blijft wel een plicht om iets te doen.
De wet zegt niet welke maatregelen precies. Er is geen verplichte cursus en geen certificaat. Wat past, hangt af van hoe je team AI gebruikt en hoe groot de risico's zijn. Volgens de Europese Commissie houden nationale toezichthouders vanaf 2 augustus 2026 toezicht op dit artikel.
Hoe pak je het aan?
De Autoriteit Persoonsgegevens beschrijft een aanpak in vier stappen:
- In kaart brengen. Welke AI-tools gebruikt je bedrijf, door wie en waarvoor? Dat overzicht heet ook wel een AI-register.
- Doel bepalen. Wat moet elke rol weten? Wie AI gebruikt voor klantcontact, heeft meer kennis nodig dan wie af en toe een tekst laat samenvatten.
- Uitvoeren. Uitleg, oefenen en afspraken, bijvoorbeeld in een AI-beleid.
- Evalueren. Kijk regelmatig of het werkt en stel het bij.
Voorbeeld in het mkb
Een bedacht voorbeeld
Een bedrijf merkt dat medewerkers op eigen houtje AI-tools gebruiken. Het maakt eerst een lijst van die tools. Daarna krijgt iedereen uitleg over wat AI kan en waar het misgaat, en spreekt het team af welke gegevens niet in een AI-tool mogen. De binnendienst, die AI gebruikt voor klantmails, oefent daarnaast met het eigen werk.
Ik geef in-company training in AI-geletterdheid, met duidelijke regels voor AI-gebruik. Lees meer over de AI-training. Wat je als werkgever precies regelt, lees je in AI-geletterdheid is verplicht.
Dit is uitleg in gewone taal, geen juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Is een certificaat voor AI-geletterdheid verplicht?
Nee. De wet vraagt geen certificaat. Leg wel vast welke maatregelen je hebt genomen, zoals wie een training volgde en welke afspraken er zijn.
Geldt AI-geletterdheid ook voor kleine bedrijven?
Ja. Het artikel geldt voor elke organisatie die AI-systemen maakt of gebruikt, ook in het mkb. Wat je doet, mag passen bij de grootte van je bedrijf en bij de risico's van je AI-gebruik.
Wat veranderde er in juli 2026?
Artikel 4 vraagt nu maatregelen die AI-geletterdheid ondersteunen. Een bepaald niveau per persoon hoef je niet te waarborgen.
Bronnen: Verordening (EU) 2026/1744, Europese Commissie: AI literacy Q&A en Autoriteit Persoonsgegevens: Aan de slag met AI-geletterdheid. Geraadpleegd op 7 oktober 2026.
Geschreven door Bart van Engelenhoven Oprichter van Uniekaiconsultancy in Ede. Bart analyseert hoe mkb-bedrijven werken en bouwt zelf software, koppelingen en AI-toepassingen. Laatst bijgewerkt: 7 oktober 2026
Lees verder
Meer over dit onderwerp.
Begrip
AI-verordening (AI Act)
De AI-verordening (AI Act) is de Europese wet over AI. Welke risicogroepen er zijn, welke regels wanneer gelden en wat de wijziging van 2026 betekent.
Lees verderBegrip
AI-beleid
Een AI-beleid zijn de afspraken in je bedrijf over het gebruik van AI: welke tools, welke gegevens en wie controleert. Wat erin hoort, in het kort.
Lees verderArtikel · 8 min lezen
AI-geletterdheid is verplicht: wat moet je als werkgever regelen?
AI-geletterdheid is verplicht voor bedrijven die AI gebruiken. Wat artikel 4 van de AI-verordening sinds juli 2026 vraagt, en hoe je het regelt.
Lees verderVolgende stap
Benieuwd wat er bij jou kan?
- Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend
- Aan de telefoon of bij je langs
- Je spreekt direct met mij
Bart van Engelenhoven Je vertelt wat je tijd kost, ik zeg eerlijk of ik kan helpen.